4^ο ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΑΘΗΝΑ 2006

ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΕΥΡΩΠΗ ΕΙΝΑΙ ΕΦΙΚΤΗ…

Ο φετινός Μάης θα είναι ένας ξεχωριστός μήνας για την Αθήνα, αφού από τις 4 ως τις 7 του μήνα αυτού στο παλιό αεροδρόμιο του Ελληνικού θα πραγματοποιηθεί  το 4^ο Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ (ΕΚΦ). Μια  πολύχρωμη κινηματική  γιορτή σ’ ένα  γκρίζο-καπιταλιστικό κόσμο. Ίσως η κορυφαία στιγμή αυτού που ονομάζουμε αντιπαγκοσμιοποιητικό κίνημα, στα ελληνικά δρώμενα.(μια στιγμή ανάλογη της αντισυνόδου στη Θεσσαλονίκη το 2003 και ίσως ακόμα σημαντικότερη…) 

Αλλά τι είναι το Φόρουμ;

 Πρόκειται για μια πανευρωπαϊκή κινηματική δικτύωση που σκοπό έχει το συντονισμό της δράσης όσων εναντιώνονται στο νεοφιλελευθερισμό, στο πόλεμο, στο ρατσισμό και την οικολογική καταστροφή και ονειρεύονται ένα κόσμο χωρίς εκμετάλλευση και με κέντρο τον άνθρωπο. Ο γεωγραφικός χώρος των δράσεων του ΕΚΦ είναι η Ευρώπη. Αυτό δεν σημαίνει ότι η αντίσταση κατά του νεοφιλελευθερισμού και των οποιοδήποτε είδους ιμπερεαλιστικών πολιτικών περιορίζεται μόνο στην Ευρώπη. Το ΕΚΦ είναι μέρος μιας παγκόσμιας κινηματικής δικτύωσης του Παγκόσμιου Κοινωνικού Φόρουμ (ΠΚΦ) το οποίο είναι παιδί της ανάγκης για παγκόσμιο συντονισμό της δράσης που γεννήθηκε μετά την πρώτη μεγάλη έκρηξη του κινήματος το 1999 στις διαδηλώσεις του Σιατλ. Αν πάλι επιχειρήσουμε να κοιτάξουμε την εικόνα αντίστροφα δηλαδή από το παγκόσμιο προς το τοπικό θα ανακαλύψουμε εθνικά Φόρουμ όπως το Ελληνικό Κοινωνικό Φόρουμ και ακόμα πιο τοπικά θα βρεθούμε μπροστά σε ένα δίκτυο νομαρχιακών και δημοτικών Φόρουμ. Αυτή είναι μια σχηματική εικόνα που περιγράφει σε αδρές γραμμές τη σημερινή διάρθρωση του παγκόσμιου αντινεοφιλελεύθερου κινήματος. Από την προηγούμενη περιγραφή είναι φανερό ότι τα  Φόρουμ είναι οργανικό μέρος του παγκόσμιου κινήματος.

 Τα ερωτήματα που αμέσως γεννιούνται είναι: ποιοι είναι αυτοί που συμμετέχουν στα Φόρουμ και πως συγκροτούνται οι εσωτερικές τους δομές;

Τα Φόρουμ είναι ανοιχτοί χώροι συνάντησης και ανταλλαγής εμπειριών εργαζόμενων, άνεργων, φοιτητών, διανοούμενων, κινηματικών συλλογικοτήτων, πολιτικών κομμάτων, οικολογικών και κοινωνικών οργανώσεων (αντιρατσιστικών, φεμινιστικών, μεταναστευτικών κ.α.). Είναι μια πρώτη μορφή οργανωτικής συγκρότησης ενός κινήματος που αμφισβητεί πλήρως το υπάρχων οικονομικοκοινωνικό σύστημα και στοχεύει στην ανατροπή του. Του κινήματος που «περπάτησε» πρώτη φορά στους δρόμους του Σιατλ και «ενηλικιώθηκε» στη Γένοβα το 2001. Του κινήματος κατά του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού που αποτελεί μια πρώτη απάντηση των λαών και του κόσμου της εργασίας  σ’ αυτούς που στις αρχές της δεκαετίας του 90 έκαναν λόγο για τέλος της ιστορίας.

Οι δομές των Φόρουμ είναι οριζόντιες και δημοκρατικές. Στις ανοιχτές συνελεύσεις του μπορεί να τοποθετηθεί και να καταθέσει προτάσεις και εμπειρίες ο καθένας, μια που έχει τη διάθεση να συμβάλλει στο να προχωρήσει η διαδικασία πραγμάτωσης των στόχων. Η συναίνεση στη λήψη αποφάσεων και ο σεβασμός στη διαφορετική άποψη βρίσκονται στο DNA των διαδικασιών των Φόρουμ.

Αλλά ας δούμε λίγο πιο συστηματικά το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ που σε λίγους μήνες θα έχουμε την τύχη να συμμετέχουμε στις διαδικασίες του.

Μερικά στοιχεία της ιστορικής του ταυτότητας είναι τα εξής:

 Οι ρίζες του βρίσκονται στο Σιατλ όπου όπως έχουμε ήδη αναφέρει γεννήθηκε το αντιπαγκοσμιοποιητικό κίνημα. Το 1^ο ΕΚΦ πραγματοποιήθηκε στη Φλωρεντία το Νοέμβριο του 2002 μετά από απόφαση που πάρθηκε από το 2^ο Παγκόσμιο Κοινωνικό Φόρουμ το Φλεβάρη του 2002 για τη δημιουργία ηπειρωτικών Φόρουμ. Ανεξίτηλη μνήμη από το 1^ο ΕΚΦ αποτελεί η μεγαλειώδης αντιπολεμική διαδήλωση με την οποία έκλεισαν οι εργασίες του και στην οποία συμμετείχαν ένα εκατομμύριο άνθρωποι. Επίσης η  15 Φλεβάρη η κορυφαία στιγμή του παγκόσμιου αντιπολεμικού κινήματος ενάντια στην αμερικάνικη εισβολή στο Ιράκ αποφασίστηκε μέσα από τις διαδικασίες του 1^ο ΕΚΦ ως πανευρωπαϊκή ημέρα δράσης. Στη συνέχεια έχουμε την πραγματοποίηση του 2^ο και 3^ο ΕΚΦ στο Παρίσι το 2003 και το Λονδίνο το 2004 αντίστοιχα. Τα τέσσερα χρόνια ζωής του το ΕΚΦ έχει συντονίσει πολλές μικρές και μεγάλες δράσεις του ευρωπαϊκού κινήματος. Στην πορεία του υπήρξαν και θα υπάρξουν διάφορες δυσκολίες όμως η πίστη στους στόχους που έχουν μπει και η εμπλοκή όλο και περισσότερου κόσμου στην υπόθεση είναι οι κινητήριες δυνάμεις για τη συνέχιση της ιστορικής του πορείας.

Δυο λόγια για την πολιτική ταυτότητα του ΕΚΦ:

Το ΕΚΦ δεν είναι πολιτικό κόμμα είναι η πρώτη προσπάθεια οργανωτικής και πολιτικής συγκρότησης του κινήματος που αντιτίθεται στο υπάρχων κοινωνικοοικονομικό σύστημα. Με την έννοια αυτή δεν υπάρχει σε καμία περίπτωση πλήρης ιδεολογική ταύτιση στο εσωτερικό του. Ωστόσο υπάρχουν συγκεκριμένοι και ξεκάθαροι στόχοι οι οποίοι τίθενται απ’ όλους, ανεξάρτητα απ’ την πολιτική ανάλυση του καθενός. Αυτοί οι στόχοι είναι η αντίσταση στον πόλεμο, στο νεοφιλελευθερισμό, στο ρατσισμό, στο σεξισμό και στην καταστροφή του περιβάλλοντος. Κοινή πεποίθηση όλων των συνιστωσών είναι  ότι ο κόσμος που ζούμε δεν είναι ο μόνος δυνατός γι’ αυτό και βασικό σύνθημα των Φόρουμ είναι το Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Έτσι το ΕΚΦ παρ’ ότι δεν είναι πολιτικός φορέας αποκτά  διακριτά πολιτικά χαρακτηριστικά. Η πολιτική εμβάθυνση της δράσης περνάει μέσα από την Ευρωπαϊκή Προπαρασκευαστική Συνέλευση που πραγματοποιείται κάθε τρεις-τέσσερις μήνες σε διαφορετική ευρωπαϊκή πόλη. Οι αποφάσεις στις συνελεύσεις αυτές λαμβάνονται με συναίνεση και όχι με πλειοψηφία που  σημαίνει ότι μετά από μια (μακρά αρκετές φορές) διαδικασία διαβούλευσης οι συμμετέχοντες καταλήγουν στον κοινό παρανομαστή στον οποίο όλες οι πλευρές αναγνωρίζουν τον εαυτό τους.   

Βάζοντας στο μικροσκόπιο τις διαδικασίες του ΕΚΦ διαπιστώνουμε ότι ο διάλογος είναι ίσως το πιο έντονο χαρακτηριστικό τους. Κατά τη διάρκεια των ΕΚΦ διεξάγονται εκατοντάδες οργανωμένες συζητήσεις οι οποίες συνεισφέρουν στην ιδεολογική «αλληλομόλυνση» των χιλιάδων συμμετεχόντων. Οι συζητήσεις αυτές είναι τριών τύπων: Τα plenaries  που είναι μεγάλες εκδηλώσεις με τη συμμετοχή προσωπικοτήτων του διεθνούς κινήματος, τα seminars (σεμινάρια) και τα  workshops (εργαστήρια) που μπορούν να διοργανωθούν από οποιονδήποτε το επιθυμεί. Εκτος από τις συζητήσεις στο χώρο διεξαγωγής του Φόρουμ πραγματοποιούνται  πολιτιστικές εκδηλώσεις με καλλιτέχνες από όλη την Ευρώπη πολύ από τους οποίους εμπνέονται στο έργο τους από τους κοινωνικούς αγώνες. Επίσης τις ημέρες διεξαγωγής του πραγματοποιούνται δράσεις και ακτιβισμοί στην πόλη καθώς και μια μεγάλη πορεία.

Σε λίγους μήνες όλα αυτά θα τα ζήσουμε από κοντά. Η επιτυχία του 4^ου ΕΚΦ  είναι ένα στοίχημα για όλους εμάς που παίρνουμε θέση αντίστασης απέναντι στις πολιτικές που βάζουν τα κέρδη πάνω από τον άνθρωπο.